Gezondheid

Belangrijke aanvullende informatie over orgaandonatie

ORGAANDONATIE NA DE HARTDOOD (ook DCD-donatie genoemd)

De hartdood wordt vastgesteld wanneer er vijf minuten geen bloedsomloop (circulatie) mee is.
Dan is de circulatiestilstand onomkeerbaar, zo is de redenatie.Geen mens is echter werkelijk overleden op dat moment.De patiënt beschikt over levende en actieve hersenen. (1)

Een bewustzijn of resterend bewustzijn kan aanwezig zijn. De patiënt kan dan nog volledig herstellen.
Natuurlijk is het bij het donatieproces geen doelstelling om te reanimeren maar de bewering dat de circulatiestilstand onomkeerbaar en permanent is, klopt niet. Spontaan herstel van de hartslag komt voor
na die vijf minuten, soms tot 33 minuten na het stilvallen van de hartslag. (2)

Omdat er geen zuurstofrijk bloed meer door het lichaam stroomt gaan de organen snel achteruit. Na
vijf minuten no-touch (gedurende deze periode wordt de donor voorbereid op de operatie, tijdens deze
periode mogen er geen voorwerpen in het lichaam worden gestoken en mag de donor niet worden
vervoerd) wordt bij aankomst in de OK de bloedcirculatie weer hersteld.

Daartoe wordt de donor 10 minuten aangesloten aan een membraan oxygenator (ECMO). De doorstroming naar de hersenen wordt zo goed mogelijk afgesloten door bijvoorbeeld ballonnetjes in de slagaderen te
plaatsen.(3). Indien de afsluiting niet volkomen is sijpelt er zuurstofrijk bloed naar de hersenen wat
enorme gevolgen voor de donor heeft omdat de hersenen niet kunnen afsterven. Dat dat gevaar bestaat
bij gebruik van de ballonnen wordt onderkend. (4)
.
Orgaandonoren worden als volgt ingedeeld:
A: donoren waarbij de hersendood is vastgesteld conform de normen van het reeds afzonderlijk
vastgestelde hersendoodprotocol (DBD-protocol)
B: donoren waarbij de hartdood is vastgesteld (DCD-protocol). Het protocol hiervoor is in
ontwikkeling.

Rubriek B is onder te verdelen in 3 subrubrieken
• B 1 patiënten met een verwachte dood op grond van circulatoire criteria (eDCD-protocol)
• B 2 patiënten met een onverwachte dood op grond van circulatoire criteria (uDCD-
protocol)
• B 3 mensen die hun organen doneren in samenhang met vrijwillige euthanasie.

Op dit moment worden in Nederland meer donaties op basis van de hartdood uitgevoerd dan op basis
van de hersendood. De hartdood procedure gaat uitgebreid worden met het oogsten van het hart, dat
werd tot nog toe niet gedaan in ons land. Harten werden alleen geoogst uit mensen die hersendood
waren verklaard.

In Nederland is gekozen voor een no-touch periode van vijf minuten, in Italië neemt men 20 minuten
in acht, in Zwitserland tien minuten en in Australië slechts twee minuten. (5). Er is geen sprake van
hersendood na vijf minuten hartstilstand. Mogelijk beschikt de donor nog over een bewustzijn, er zijn
mensen die na een succesvolle reanimatie precies kunnen vertellen wat er is gebeurd.

1. The International journal of Biothics “justifying Physician-Assited Death in Organ Donation: (..) We agree
with Rodriguez-Arias and colleagues (2011) that non-heart-beating donors have viable brain networks.
This can also mediate nociception and awareness during organ procurement when general anesthesia is not administered to non-heart-beating donors. (Nociception is het vermogen om pijn waar te nemen)
2.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20228683
3.https://www.intechopen.com/online-first/normothermic-regional-perfusion-in-solid-organ-transplantation
4.https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1365-2044.2011.06858.x

After death is diagnosed, the patient is promptly transferred into the operating theatre for the transplant team to start the process of organ retrieval.Large cannulae may be sited and cold non‐blood preservation fluids circulated any time after death isdiagnosed. Blood‐containing fluids, which could potentially restore cerebral perfusion or restart the heart in situ, should not be used unless the cerebral circulation and coronary arteries have been completely occluded Exclusion of the cerebral circulation requires clamping of the aortic arch, as balloon occlusion catheters are not believed to be reliable enough.

5.http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1432-2277.2012.01437.x/full

Recentelijk verscheen een publicatie waaruit bleek dat bij een overledene dertig minuten na de hartstilstand nog hersenactiviteit werd gemeten (6). De uitname-operatie na de hartdood geschiedt volgens het protocol zonder narcose.

Opmerking over de patiënten die onder B1 worden genoemd:
Indien wordt besloten tot levensbeëindiging omdat verder behandelen zinloos is, worden de machines
die de patiënt in leven houden uitgezet. De patiënt moet dan binnen twee uur overlijden om donor te
worden. Na deze periode kan de patiënt alleen nog als weefseldonor worden gebruikt

Opmerking over de patiënten die onder B2 worden genoemd:
Op dit moment worden in Nederland meer donaties op basis van de hartdood uitgevoerd dan op basis
van de hersendood. De hartdood procedure gaat uitgebreid worden met het oogsten van het hart, dat
werd tot nog toe niet gedaan in ons land. Harten werden alleen geoogst uit mensen die hersendood
waren verklaard.

In Nederland is gekozen voor een no-touch periode van vijf minuten, in Italië neemt men 20 minuten
in acht, in Zwitserland tien minuten en in Australië slechts twee minuten, (7) Er is geen sprake van hersendood na vijf minuten hartstilstand. Mogelijk beschikt de donor nog over een bewustzijn, er zijn mensen die na een succesvolle reanimatie precies kunnen vertellen wat er is gebeurd.

Recentelijk verscheen een publicatie waaruit bleek dat bij een overledene dertig minuten na de hartstilstand nog hersenactiviteit werd gemeten. (8). De uitname-operatie na de hartdood geschiedt volgens het protocol zonder narcose.

Opmerking over orgaandonoren B3
Orgaandonatie bij euthanasie vindt plaats volgens het protocol dat geldt voor donatie na de hartdood..
Het enige verschil tussen de hartdoodprocedure en de euthanasieprocedure is dat er ná het vaststellen
van de dood overleg moet zijn met de forensisch arts (de forensisch arts moet in deze fase bereikbaar
zijn voor overleg met de huisarts, ofwel persoonlijk ofwel telefonisch.

Huisarts en forensisch arts spreken in hun vooroverleg af hoe zij direct na het overlijden contact zullen hebben voor de melding van niet-natuurlijk overlijden ten gevolge van euthanasie. Vervolgens ontvangt de forensisch-arts de daadwerkelijke melding na het overlijden)

Het hartdoodprotocol is op dit moment in ontwikkeling, tot nog toe is er alleen een richtlijn voor het
vaststellen van de dood na circulatiestilstand.

Annet Wood

6 https://www.cambridge.org/core/journals/canadian-journal-of-neurological-sciences/article/div-
classtitleelectroencephalographic-recordings-during-withdrawal-of-life-sustaining-therapy-until-30-minutes-
after-declaration-of-deathdiv/11F9C14102AECB3D579C7DB879D6BB66

7 http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1432-2277.2012.01437.x/full
8 https://www.cambridge.org/core/journals/canadian-journal-of-neurological-sciences/article/div-
classtitleelectroencephalographic-recordings-during-withdrawal-of-life-sustaining-therapy-until-30-minutes-

 

Foto via plusonline

Toon meer

Related Articles

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Back to top button
Close